Terug naar bijzonder schip Antikythera

Door: Jacobine Melis

Na meer dan een eeuw hebben er opnieuw opgravingen plaatsgevonden in het schip van Antikythera. Bij onderzoeken in 1900 werd een zeer rijke lading aangetroffen waaronder de eerste zogenoemde analoge computer: het mechanisme van Antikythera. De opgravingen moesten destijds gestaakt worden vanwege de diepte van het schip en het gevaar dat dit met zich meebracht. Maar met nieuwe duiktechnologieën zijn duikers nu teruggekeerd om het schip verder te onderzoeken. Er zijn opnieuw mooie vondsten aangetroffen.

Opgravingen
In 1900 werd het wrak bij toeval ontdekt toen sponsduikers vanwege een storm uit koers kwamen. Op een diepte van ca. 55 m en vlakbij de kust van het eiland Antikythera (Griekenland) trof men het wrak van een Grieks schip aan. Na de ontdekking keerden duikers verschillende malen terug naar het schip en haalden bijzondere en rijke voorwerpen boven water. Helaas bleek de diepte waarop het schip lag te groot en daardoor te gevaarlijk: één duiker overleed en twee anderen raakten verlamd. Men besloot de onderzoeken te staken.
Nu is er een nieuw team duikers en archeologen teruggekeerd naar het schip. Het schip ligt te diep om met normale duikuitrusting te onderzoeken. Er moet daarom gebruik gemaakt worden van rebreathers, duikapparaten die een gedeelte van de uitgeademde lucht opnieuw gebruikt. Hierdoor heeft de duiker veel langer, tussen de drie en zes uur, aan duiktijd.
Het eerste opgravingsseizoen is juist afgerond (15 september-7 oktober 2014). Tijdens dit onderzoek is er een hoge resolutie, 3D kaart gemaakt van het schip en de locatie. De lading van het schip is onderzocht en laat zien dat deze zeer goed gepreserveerd is. Verrast waren de duikers om de grootte van het gebied waarbinnen de vondsten verspreid lagen: een gebied van 300 m. Ook blijkt dat het schip groter is dan eerder gedacht: 50 m lang. Daarnaast zijn er verschillende

Ephebe van Antikythera. Bron: Wikipedia
Ephebe van Antikythera. Bron: Wikipedia

nieuwe, bijzondere vondsten aangetroffen: rijk tafelgoed, schiponderdelen en een 2 m lange bronzen speer die waarschijnlijk behoorde tot een levensgroot krijgersbeeld van de godin Athena. Volgend jaar worden de opgravingen voortgezet.

Het schip
Het nieuwe onderzoek heeft uitgewezen dat het schip wel 50 m lang is, waardoor het het langste schip uit de antieke tijd is. Het schip wordt dan ook wel de antieke Titanic genoemd. Het schip is gemaakt van Iepenhout. C14-dateringen op het hout komen tot een datering van 220 v. Chr. ±43, rond die tijd is het schip gebouwd. Het schip is rond 70-60 v. Chr. gezonken bij het eiland Antikythera op zijn reis van de kust van Klein-Azië (tegenwoordig Anatolië) naar Rome. Waarschijnlijk werd het schip tijdens een gewelddadige storm tegen de kliffen van het eiland aan gegooid met als gevolg dat het zonk.
Het schip had een zeer rijke, bijzondere lading bij zich, mogelijk dat het geplunderde schatten betrof. Bij onderzoeken begin vorige eeuw zijn er onder andere bronzen en marmeren beelden (waaronder een bronzen beeld van een jonge man, de Antikythera Ephebe), sieraden, rijk versierde meubels, en glas aangetroffen. Maar de meest bijzondere vondst die destijds gedaan is, is wel de zogenoemde eerste analoge computer: het Antikythera mechanisme.

Het mechanisme van Antikythera. Bron: Wikipedia.
Het mechanisme van Antikythera. Bron: Wikipedia.


Antikythera mechanisme
Het mechanisme is door Griekse wetenschappers ontwikkeld om astronomische tijdberekeningen te maken en zonsverduisteringen te voorspellen. Op het apparaat was de stand van de zon, maan en planeten en het verloop van de belangrijkste sterren af te lezen. Ook diende het apparaat als kalender voor belangrijke culturele evenementen als de Olympische Spelen. Het gevonden exemplaar is gedateerd tussen 150-100 v. Chr.
De techniek was zeer vooruitstrevend, maar is helaas na de antieke periode verloren gegaan. Soortgelijke apparaten werden pas weer in de Late Middeleeuwen opnieuw ontwikkeld.
Het mechanisme is in 82 fragmenten aangetroffen, bij onderzoek naar het apparaat bleek het uit 30 bronzen wielen te hebben bestaan. Bij de werking van het apparaat wordt er van uitgegaan dat de datum kon worden ingevoerd door aan verschillende schijven te draaien, vervolgens konden de astronomische gegevens over die datu afgelezen worden. Ook kon het apparaat andersom gebruikt worden: wanneer er een gebeurtenis – bijv. een zonsverduistering – werd ingevoerd dan kwam als uitkomst de eerstvolgende datum wanneer dit plaats zou vinden.

Bron: www.whoi.edu

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s