Sloop kerk Garsthuizen vertraagd door monumentenvergunning

Door: Jacobine Melis

Garsthuizen is een wierdedorp in het noorden van Groningen. De huidige hervormde kerk van het dorp dateert uit 1872. Nadat het in verval was geraakt en niet meer tot restauratie over kon worden gegaan, is besloten de kerk te slopen. Onder de kerk liggen echter de funderingen van een grotere, middeleeuwse kerk. Het gebied is aangeduid als archeologisch rijksmonument. De sloop ligt nu stil, omdat er eerst op de archeologische vergunning worden gewacht.

Archeologisch rijksmonument
Een archeologisch rijksmonument wordt beschermd door de overheid, zo worden archeologische resten behouden voor de toekomst. Voor elk rijksmonument is een aparte richtlijn geschreven, over welke bodemingrepen er uitgevoerd mogen worden zonder dat daar een vergunning voor nodig is. Als het monument echter verstoord of gewijzigd wordt, dan moet daar een monumentenvergunning voor aangevraagd worden. Dit kan gedaan worden door het aanvraagformulier in te leveren bij de gemeente die het direct doorstuurt naar de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) en de provincie. Bij het besluit om de vergunning af te geven, worden verschillende aspecten meegenomen:

  • Wordt het monument in gevaar gebracht?
  • Is de ingreep noodzakelijk?
  • Kan het plan aangepast worden, zodat het monument onverstoord zal blijven?
  • Kan de vergunning worden gegeven in overeenstemming met het beleid vergeleken met soortgelijke beschermde monumenten?

Voor meer informatie over de vergunningenaanvraag wil ik jullie wijzen op de beleidsnotitie: lees hem hier.

De middeleeuwse kerk
De middeleeuwse kerk is in de 19e eeuw gesloopt om plaats te maken voor de huidige kerk. Aan de hand van een (kopie van een)oude tekening uit 1824 kan er een beeld worden gevormd van de oudere kerk zie afb. Een beschrijving van de kerk uit 1843 noemt de aanwezigheid van tufsteen aan de westkant van de kerk. Dit doet vermoeden dat de middeleeuwse kerk een voorganger uit de 12e eeuw moet hebben gehad, een kerk met een smaller koor en absis in een romanogotische stijl.

In februari 2014 is er voor het eerst een opgraving gedaan in de wierde van Garsthuizen. Hieruit bleek de huidige kerk inderdaad op middeleeuwse funderingen van kloostermoppen te staan. De middeleeuwse kerk is vermoedelijk breder geweest dan zijn opvolger. Tijdens de opgraving zijn resten van vloeren aangetroffen. Ook is er een skelet aangetroffen die waarschijnlijk ouder is dan de middeleeuwse kerk. Daarnaast zijn er tijdens de opgraving kleine resten tufsteen gevonden, maar helaas geen duidelijke sporen van de eventuele 12-eeuwse kerk.

Na de vergunning
De sloop van de huidige kerk zal voorzichtig plaatsvinden en bovengronds blijven. Dit was sowieso al het plan, maar met de vergunning zal er straks gebruik worden gemaakt van beschermende constructies zodat de funderingen en zerken in de vloer beschermd blijven. Wanneer de monumentenvergunning is afgegeven zal vervolgens de sloopvergunning worden aangevraagd. Dan kan eindelijk gestart worden met de sloop.

Bron: Groningerkerken.wordpress.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s