Zeewijk, een grote nederzetting van de Enkelgrafcultuur

Door: Jacobine Melis

Aan de hand van het Odyssee-project “Het openen van de laatneolithische schatkist van Noord-Holland” is er een drietal opgravingen uitgewerkt. Het derde en laatste project, Zeewijk, is nu als gratis PDF gepubliceerd. Zeewijk is een gebied in Noord-Holland, ten westen van Winkel. Tijdens de uitwerking bleek een gebied van minimaal 1 hectare als nederzettingsterrein, het gehele jaar rond in gebruik te zijn geweest. De verschillende activiteiten – bewoning, ploegen, telen, vee houden, ambachtelijke activiteiten – vonden tegelijkertijd plaats; en volgden elkaar op in tijd en locatie.

Opgraving
In de jaren ’80 van de vorige eeuw heeft er vooronderzoek plaats gevonden, hieruit kwamen twee gebieden met cultuurlagen naar voren, Oost- en West-Zeewijk. Beide gebieden op oeverwallen van een kreekrug. De opgravingen vonden enkele jaren later plaats in drie campagnes, bijzonder hierbij was de grote afmeting van de locatie en het hoge aantal vondsten. Binnen de opgravingen zijn verschillende bewoningsstructuren aangetroffen, met name op de hogere oeverwallen. Op de lagere gedeelten waren er vooral sporen van veeteelt: hoefafdrukken en de botanische gegevens geven bewijs van graslanden.

Bewoning
De eerste bewoners kozen de hogere, zandige kwelderruggen als locatie voor hun huizen. Runderen vormden de grootste voedselbron binnen de nederzetting. Ook werden er schapen/geiten en varkens gehouden, maar zij werden minder vaak gegeten. Daarnaast waren het behendige vissers: ze gebruikten vallen, fuiken, visweren en verzamelden mossels op de natuurlijke mosselbanken. Bovendien zijn er botten gevonden van gejaagde zoogdieren: eenden en ganzen, bevers, hermelijn, bruine beer en wilde kat. Naast de vlees- en visproducten voedden de bewoners zich ook met gerst en tarwe, die op de nabijgelegen akkers (samen met vlas) werden geteeld. Bij de vondsten zat een voor Nederland bijzondere vondst van aardewerken platen met aangekoekt voedsel, bewijs dat de platen werden gebruikt ter bereiding van voedsel. Naast het vergaren van voedsel vonden er ook andere, ambachtelijke activiteiten plaats in de nederzetting: er werden barnstenen sieraden (en mogelijk ook benen kralen) gemaakt, vuurstenen artefacten vervaardigd (met name boortjes en schrapers), wol gesponnen en stof geweven.
Concluderend wordt gesteld dat de bewoners tot de Enkelgrafcultuur (genoemd naar het grafritueel om de doden in afzonderlijke graven te leggen) behoorden. Het betrof een grote nederzetting van verschillende huishoudens die verbonden waren door verwantschap (genetisch of via ‘huwelijk’). Het is onbekend hoeveel huishoudens er tegelijkertijd woonden, maar zeker kan genoemd worden dat de bewoners een stabiel leven leidden.

Het PDF-bestand is hier via deze link te raadplegen

Bron: RCE

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s